भरतपुर । विद्यार्थीहरूमा नैतिक मूल्य, कानुनी चेतना तथा जीवनोपयोगी सीपको विकास गर्ने उद्देश्यले आयोजित नैतिक तथा कानुनी शिक्षा रप्राथमिक उपचारसम्बन्धी विद्यार्थी अभिमुखीकरण कार्यक्रम शनिबार सम्पन्न भएको छ । भरतपुर महानगरपालिका वडा नं. ७ को कार्यालयअन्तर्गत वडा शिक्षा समिति र अङ्कुरम् एकेडेमीको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न उक्त कार्यक्रममा वडा नं. ७ भित्र रहेका अङ्कुरम् एकेडेमी, राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालय, कृष्णपुर र प्रेमबस्ती माध्यमिक विद्यालयका ७२ जना विद्यार्थी सहभागी थिए ।
कार्यक्रममा शुभेच्छा मन्तव्य व्यक्त गर्दै भरतपुर महानगरपालिकाका नगर शिक्षा अधिकारी सुवासचन्द्र आचार्यले विद्यालयलाई केवल भौतिक संरचनामात्र नभई सभ्य, जिम्मेवार र नैतिक नागरिक उत्पादन गर्ने सामाजिक संस्थाका रूपमा व्याख्या गरे । उनले कानुनी अज्ञानता कुनै पनि व्यक्तिका लागि छुटको आधार बन्न नसक्ने भएकाले विद्यार्थी अवस्थादेखि नै कानुनी साक्षरताको विकास गर्न आवश्यक रहेको बताए । ‘मैले नजानेर कानुन उल्लङ्घन गरेँ भनेर दायित्वबाट उम्कन सकिँदैन,’ उनले भने, ‘त्यसैले कानुनी ज्ञानसँगै नैतिक शिक्षाको विकास पनि उत्तिकै आवश्यक छ ।’
कार्यक्रम भरतपुर महानगरपालिकाका कार्यवाहक नगरप्रमुख चित्रसेन अधिकारीको प्रमुख आतिथ्यतामा सम्पन्न भएको थियो । कार्यक्रममा बोल्दै उनले विद्यालय शिक्षा केवल पाठ्यपुस्तकमा सीमित नभई विद्यार्थीको चरित्र निर्माण, सामाजिक उत्तरदायित्व र नेतृत्व क्षमताको विकाससँग जोडिनुपर्ने बताए । उनले विद्यार्थीहरूलाई असल, सभ्य र जिम्मेवार नागरिकका रूपमा विकास गर्न यस्ता अतिरिक्त तथा व्यवहारिक कार्यक्रमहरू अत्यन्त आवश्यक रहेको उल्लेख गरे ।
उनले कार्यक्रममा सहभागी विद्यार्थी तथा शिक्षकहरूले प्राप्त ज्ञान र सीपलाई आफ्ना विद्यालय तथा समुदायमा विस्तार गरी अन्य विद्यार्थीलाई समेत लाभान्वित गराउनुपर्नेमा जोड दिए । समय व्यवस्थापनको महत्त्वबारे चर्चा गर्दै उनले समयको मूल्य सबैले बुझ्ने गरे पनि व्यवहारमा त्यसको प्रभावकारी प्रयोग गर्न नसकिएको बताए । परिवर्तनको सुरुआत आफूबाटै गर्नुपर्ने उल्लेख गर्दै उनले प्रेरणादायी छोटो मन्तव्य राखेका थिए ।
कार्यक्रमका प्रमुख प्रशिक्षक प्रा.डा. होमबहादुर बस्नेतले आफ्नो प्रशिक्षणको ६२३औँ शृङ्खलाअन्तर्गत विद्यार्थीहरूलाई नैतिकता, सकारात्मक सोच, आत्मानुशासन तथा सामाजिक उत्तरदायित्वका विषयमा प्रशिक्षण दिएका थिए । उनले शिक्षा केवल ज्ञान हासिल गर्ने माध्यम नभई जीवनलाई सही दिशामा डो¥याउने प्रक्रिया भएको बताए । सफल जीवन निर्माणका लागि सकारात्मक सोच, समयको सदुपयोग, अनुशासन तथा निरन्तर प्रयास आवश्यक रहने उनको भनाइ थियो ।
प्रा.डा. बस्नेतले अभिवादन संस्कार, सम्मानजनक व्यवहार र जिम्मेवारीबोधले व्यक्तित्व विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पु¥याउने उल्लेख गरे । सकारात्मक दृष्टिकोण सफलताको मूल आधार भएको बताउँदै उनले ‘सकारात्मकताका रङले संसारलाई रङ्ग्याऔँ” भन्ने सन्देशसहित विद्यार्थीहरूलाई समाजमा सकारात्मक परिवर्तनका संवाहक बन्न प्रेरित गरेका थिए । उत्तरदायित्व पूरा गर्न सक्ने व्यक्तिले नै आफ्नो अधिकारको सही उपयोग गर्न सक्ने उनको भनाइ थियो ।
कार्यक्रमको दोस्रो चरणमा सहभागी विद्यार्थीहरूलाई प्राथमिक उपचारसम्बन्धी व्यवहारिक तालिम प्रदान गरिएको थियो । नेपाल रेडक्रस सोसाइटीका प्रशिक्षक चीजबहादुर आलेले सहजीकरण गरेको उक्त तालिममा आकस्मिक दुर्घटना वा स्वास्थ्य समस्या उत्पन्न हुँदा अस्पताल वा विशेषज्ञ चिकित्सकको सेवा प्राप्त नहुँदासम्म अपनाउनुपर्ने प्राथमिक उपचारका उपायहरूबारे जानकारी गराइएको थियो ।
तालिमका क्रममा अत्यधिक रक्तश्राव नियन्त्रण गर्ने विधि, सर्पदंश भएमा अपनाउनुपर्ने सावधानी, विषालु तथा विषरहित सर्पको पहिचान, हातखुट्टा भाँचिएको अवस्थामा गरिने प्राथमिक उपचार तथा आपत्कालीन अवस्थामा देखाउनुपर्ने सतर्कताका विषयमा व्यावहारिक अभ्याससमेत गराइएको थियो ।
वडा शिक्षा समिति सदस्य रामचन्द्र चालिसेले सञ्चालन गरेको कार्यक्रम वडा नं. ७ का वडाध्यक्ष राजेन्द्रमणि काफ्लेको सभापतित्वमा सम्पन्न भएको थियो । कार्यक्रममा सहभागी विद्यालयका प्रधानाध्यापक, शिक्षक तथा शिक्षा क्षेत्रसँग आबद्ध व्यक्तिहरूको समेत उल्लेख्य उपस्थिति रहेको थियो ।
