चितवन । नेपाली सेनाको श्री नयाँ सबुज गणको आयोजना, खैरहनी नगरपालिकाको समन्वय तथा चितवन जिल्लाका विभिन्न अस्पतालहरूको सहकार्यमा खैरहनी नगरपालिका–४ चैनपुरस्थित नेपाल राष्ट्रिय भूपू सैनिक संघ, क्षेत्र नं १, इकाई नं ३ (कंकाली पिकनिक परिसर) मा एकदिने बृहत् निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर सम्पन्न भएको छ।
ग्रामीण भेगका सर्वसाधारणलाई सहज रूपमा स्वास्थ्य सेवा उपलब्ध गराउने उद्देश्यले सञ्चालन गरिएको उक्त शिविरमा विशेषज्ञ चिकित्सकहरूले विभिन्न रोगहरूको परीक्षण तथा उपचार सेवा प्रदान गरेका थिए।
शिविरमा श्री नयाँ सबुज गणका गणपति प्रमुख सेनानी सुदीपकुमार तामाङ्ग, गणका ज्येष्ठ सेनानी, डा अधिकृत, पदिक तथा अन्यदर्जा सैनिक, एनसिसी अल्मुनाई सदस्यहरू, विशेषज्ञ गैरसैनिक चिकित्सक तथा चितवन जिल्ला भूपू सैनिक संघका पदाधिकारीहरूको उपस्थिति रहेको थियो।
प्रमुख सेनानी सुदिप कुमार तामाङ्गको कमाण्डमा १र२४ को नफ्रि तथा श्री नं ७ फिल्ड एम्बुलेन्स गुल्मबाट प्रा सहसे डा सुनिल गुरुङको कमाण्डमा १र६ को नफ्रिसहितको टोली परिचालन गरिएको थियो। शिविरमा मौलाकालिका अस्पतालका ३ जना, भरतपुर आँखा अस्पतालका ४ जना तथा नेशनल सि।टी। अस्पतालका २ जना विशेषज्ञ चिकित्सकहरूको सहकार्य रहेको थियो।
शिविरमा जनरल फिजिसियन, छाला रोग, स्त्री रोग, हाडजोर्नी तथा नशा रोग र मधुमेह सम्बन्धी विशेषज्ञ सेवा उपलब्ध गराइएको थियो। स्वास्थ्य परीक्षणपछि बिरामीहरूलाई आवश्यकताअनुसार निःशुल्क औषधि समेत वितरण गरिएको नेपाली सेनाले जनाएको छ।
आर्थिक अभाव तथा स्वास्थ्य चेतनाको कमीका कारण समयमै उपचार पाउन नसकेका स्थानीय बासिन्दालाई लक्षित गरी आयोजना गरिएको शिविरबाट खैरहनी नगरपालिकाका २८० महिला र १३३ पुरुष गरी कुल ४१३ जना लाभान्वित भएका थिए।
नेपाली सेनाका अनुसार यस्ता स्वास्थ्य शिविरहरूले नागरिक–सैनिक सम्बन्धलाई थप सुदृढ बनाउनुका साथै स्थानीय नागरिकको स्वास्थ्य समस्याको प्रारम्भिक पहिचान, उपचार तथा स्वास्थ्य सचेतना अभिवृद्धिमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याएको छ।
शिविरलाई व्यवस्थित र प्रभावकारी बनाउन एनसीसी अल्मुनाईका स्वयंसेवक, स्वास्थ्यकर्मी, प्राविधिक टोली तथा स्थानीय जनप्रतिनिधिहरूको समेत सक्रिय सहभागिता रहेको थियो।
चितवन । अनुपम फुड्ल्याण्ड र दियालो फुड्ल्याण्डका पाँच शाखाको नेतृत्व गर्दै आएका जनप्रकाश चापागाईंले भोजमा करिब ३० प्रतिशत खाना फालिने गरेको बताएका छन् । विश्व खाद्यसुरक्षा दिवसका सन्दर्भमा कुराकानी गर्ने क्रममा उनले विभिन्नथरी खाना राख्दै जाँदा प्लेट भरिने हुनाले त्यसको झण्डै आधा फालिने गरेको उल्लेख गरे ।
“होटल, रेष्टुरेन्ट र पार्टी प्यालेसले गर्ने भोजरभतेरका कार्यक्रममा अधिक खाना फालिन्छ । घरमा पनि बढी खाना पकाउँदा फालिने गरेको पाइन्छ । ग्रामीण क्षेत्रमा फालिएका खाना पशु चौपालयले खाने भए पनि सहरी क्षेत्रमा त्यसरी फालिएका खाना फोहरका रूपमा परिणत हुन्छ”, चापागाईंले भने, “खाना फाल्न रोक्न धेरै प्रयास गरियो । सफल भइएन ।”
यसरी खाना फालिँदा खुवाउनेका लागि भोज भतेर महँगो हुने गरेको भन्दै उनले मुलुक बाहिरबाट खाद्यान्न आउने हुँदा समग्र अर्थतन्त्रमा यसले प्रभाव पार्ने बताए । बिहानको खानामा कम फालिने भए पनि दिउँसो र साँझ गरिने भोजमा अधिक फालिने गरेको चापागाईंको भनाइ छ । होटलमा मदिरासहितको भोजमा अरु बढी फालिने गरेको उनले अनुभव सुनाए ।
देशभर ३० वटा होटल, रेस्टुरेन्ट र क्याफे सञ्चालन गरिरहेका सिद्धार्थ हस्पिटालिटीका प्रमुख कार्यकारी निर्देशक कृष्ण न्यौपानेले ४० प्रतिशत खाना फालिने गरेको बताए । उनले भने, “सुरुसुरुमा हामीले खाना प्याकिङ गरेर घर पनि पठायौँ तर सकेनौँ ।” आफूहरूले व्यानरसमेत राखेर खाना फाल्नबाट बचाउने प्रयास गरे पनि सफल नभएको बताउँदै उनले खाना फाल्नेलाई नफाल्न आग्रह गर्दा उल्टै गाली गर्ने गरेका अनुभव सुनाए ।
आफ्नो कैलालीको होटलमा एक जना जापानिजले गरेको कार्यक्रममा फालिएको खाना देखेर ती जापानिजले ‘दैनिक चार पटक खाने खानाको अड्कल गर्न नसक्नेले के काम गर्न सक्छन्’ भन्ने प्रश्न गरेका न्यौपानेलेअनुभव सुनाए । केहीले आफूले खानसक्ने मात्र छानेर खाने गरे पनि धेरैले भोजमा राखिएका सबै चिज खान खोज्दा धेरै फालिने गरेको न्यौपानेले बताए । उनले भने, “खाना फाल्नबाट रोक्न सकियो भने भोजभतेरको खर्च कम हुन्छ ।” फालिने खानाको समेत हिसाब गर्नुपरेकाले आयोजकको खर्च बढ्ने गरेको उनको भनाइ छ ।
कृषि तथा वन विज्ञान विश्वविद्यालयका संस्थापक रजिष्टार प्राडा सूर्यकान्त घिमिरेले विश्वमा फालिएको खाना बचाउने हो भने ३० प्रतिशतलाई खान पुग्ने जानकारी दिए । आफू विद्यावारिधि गर्दा छ वर्ष जापान बसेको भन्दै उनले जापानिज खाना बाँकी रहेमा पोको पारेर घर लैजाने गरेकाले नै अन्य देशमा खानाको सुरक्षा कम हुने गरेको बताए । “नेपालमा खाना फाल्ने चलन धेरै छ । यसलाई रोक्न सबैको पहल र ऐक्यबद्धता जरुरी छ । खानालाई कसरी स्वस्थकर बनाउन सकिन्छ भन्नेबारेमा सोच्नुपर्ने देखिन्छ”, उनले भने ।
भारतमा महात्मागान्धीले कसैलाई असहज महसुस हुनासाथ एकछाक खाना छोड्न गरेको अपिल स्मरण गर्दै गान्धीले सधैँ भातको सट्टा खानामा विविधीकरण गर्नुपर्ने बताउने प्राडा घिमिरेले उल्लेख गरे । टर्कीका बासिन्दाले पहिलेपहिले बिहान बेलुका दालभात, तरकारी खाने गरेकामा अहिले एकछाक अन्य परिकार खाने गरेका भन्दै नेपालीले पनि यस विषयमा ध्यान दिनुपर्नेमा उनले जोड दिए । खाद्य बचत र स्वास्थ्यका लागि यो उत्तम विकल्प हुनसक्ने उहाँको भनाइ छ । नियमित बिहान बेलुका दालभात तरकारी खाने प्रचलनका कारण कम उत्पादन भए पनि धान रोप्ने नेपाली परम्परालाई परिवर्तन गरेर जे धेरै उत्पादन हुन्छ त्यसमा ध्यान दिन प्राडा घिमिरेले आग्रह गरे । नेपालले वार्षिक रु ४५ देखि ५० अर्बको खाद्यान्न मात्र आयात गर्ने जनाउँदै उनले खाना नफाल्ने, खानामा विविधीकरण ल्याउने र बाँझो जमिनमा खेती गर्नसके आयात घट्ने बताए ।
चितवन । नेपाल स्काउट एण्ड गाइड फेलोसिप (एनएसजिएफ)को राष्ट्रिय कार्यसमितिको बैठक सभापति श्रीराम लामिछानेको सभापतित्वमा सम्पन्न भएको छ ।
बैठकले आर्थिक वर्षको समीक्षा, आगामी वर्षको बजेट एवम् कार्यक्रमको तर्जुमा गर्दै जाजरकोट भूकम्पपीडित बालबालिकाप्रति सहानुभूति व्यक्त गरिएको उपसभापति तीर्थराज न्यौपानेले जानकारी दिए । सो अवसरमा उपसभापति न्यौपाने र अन्तर्राष्ट्रिय सचिव वैकुण्ठ मरहठ्ठाले आगामी आर्थिक वर्षको कार्यक्रम तथा अनुमानित बजेट प्रस्तुत गरेका थिए ।
देवेन्द्र न्यौपाने र सहसचिव दिनेश पाण्डेले सहजीकरण गरेको बैठकमा पुष्प श्रेष्ठ, मुक्तिनाथ ढकाल, बुद्धिबहादुर गुरूङ र भानुभक्त अर्यालले छलफलमा भाग लिँदै समसामयिक प्रश्न राख्दै संस्थालाई अगाडि बढाउने विषयमा जोड दिए ।
बैठकले २०८३ असारको दोस्रो सातामा जनकपुर, गोरखा र ललितपुरमध्ये कुनै एक जिल्लामा नेपाल स्काउट एण्ड गाइड फेलोसिप (एनएसजिएफ)को सातौँ राष्ट्रिय सम्मेलन गर्ने निर्णय गरेको छ । राष्ट्रिय सम्मेलनका लागि विभिन्न समितिको पदपूर्ति गर्ने र सोहीअनुसार कार्यविभाजन गर्ने निर्णय भएको उपसभापति न्यौपानेले बताए ।
अन्तर्राष्ट्रिय स्काउटको नीति तथा कार्यक्रमहरुलाई अंगिकार गर्दै नेपालको स्काउटिङ विकासमा टेवा पु¥याउने उद्देश्यले स्थापित शैक्षिक तथा सेवामूलक सामाजिक संस्था एनएफजिएफ नेपाल स्काउटसँग सहकार्य गर्ने संस्था हो । यो संस्था सक्रिय स्काउटिङबाट निवृत्त भएका स्काउट र गाइड सदस्यहरूको संस्था हो, जसले अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा इन्टरनेसनल स्काउट एण्ड गाइड फेलोसिप (आइएसजिफ) अन्तर्गत काम गर्छ ।
नेपाल स्काउटका पूर्वप्रमुख आयुक्त श्रीराम लामिछानेले नेतृत्व गर्दै आएको यो संस्थाले राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्मेलनमा सहभागिता जनाउँदै कार्यक्रम विस्तार गरिरहेको छ । यस संस्थाले सामुदायिक विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य, वातावरण संरक्षणजस्ता कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको र पूर्वस्काउट/गाइडहरूको अनुभवलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्ने उद्देश्यले सातवटै प्रदेशमा आफ्ना गतिविधि विस्तार गर्ने क्रममा रहेको सभापति श्रीराम लामिछानेले बताए ।
