काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री बालेन शाह (बालेन)ले आइतबार प्रतिनिधिसभाको बैठकमा ‘नेपालले भारतको सीमा मिचेको रहेछ’ भन्ने विषयमा दिएको अभिव्यक्तिप्रति छ जना सीमाविद्हरूले खेद व्यक्त गरेका छन् ।
सीमाविद् बुद्धिनारायण श्रेष्ठ, प्राध्यापक डा पीताम्बर शर्मा, प्राध्यापक डा नरेन्द्र खनाल, डा जगत भुसाल, अन्तर्राष्ट्रिय सीमाविद् प्रभाकर शर्मा र डा द्वारिकानाथ ढुङ्गेलले आइतबार खेद विज्ञप्ति जारी गर्दै प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिले आश्चर्यचकित बनाएको बताएका हुन् । उनीहरूले प्रधानमन्त्रीले कुन आधारमा यस्तो धारणा व्यक्त गरेका हुन् स्पष्ट पार्नसमेत भनेका छन् ।
‘आजसम्म नेपालले भारतको सीमा मिचेको भन्ने कुरा कुनै आधिकारिक निकायबाट सार्वजनिक रूपमा सुनिएको थिएन। यस्तो अभिव्यक्ति पहिलोपटक देशको कार्यकारी प्रमुख प्रधानमन्त्रीबाट नै सुन्न पाइयो,’ वक्तव्यमा उल्लेख छ, ‘प्रधानमन्त्रीले कुन आधारमा यस्तो धारणा व्यक्त गर्नुभएको हो भन्नेबारे स्पष्ट जानकारी प्राप्त गर्न हामी इच्छुक छौँ ।’
नेपाल–भारत संयुक्त सीमा आयोगले आफ्नो कार्यको करिब ९८ प्रतिशत हिस्सा सम्पन्न गरिसकेको जानकारी सार्वजनिक भइसकेको तर, उक्त आयोग वा अन्य कुनै आधिकारिक निकायबाट नेपालले भारतको सीमा अतिक्रमण गरेको भन्ने निष्कर्ष सार्वजनिक नभएको वक्तव्यमा उल्लेख छ ।
उनीहरूले बरु महाकाली नदीको मुहान तथा सुस्ता क्षेत्रसँग सम्बन्धित सीमाविवादका विषयहरू अझै समाधान हुन बाँकी रहेको तथ्य सार्वजनिकरूपमा स्थापित रहेको भनेका छन् ।
‘राष्ट्रको सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता तथा सीमासम्बन्धी विषय अत्यन्त संवेदनशील र राष्ट्रिय महत्वका विषय हुन् । यस्ता विषयमा तथ्य र प्रमाणका आधारमा मात्र बोलिनु आवश्यक हुन्छ,’ उनीहरूले भनेका छन्, ‘साथै, प्रधानमन्त्रीलाई नेपाल सरकारले आफ्नो अद्यावधिक राजनीतिक तथा प्रशासनिक नक्सासमेत जारी गरिसकेको तथ्य स्मरण गराउन चाहन्छौँ ।’
यस परिस्थितिमा प्रधानमन्त्रीले भारतले मात्र होइन, नेपालले पनि भारतको सीमा मिचेको छ भन्ने अभिव्यक्ति के–कस्तो तथ्य, प्रमाणका आधारमा दिनुभएको हो भन्ने प्रश्न स्वाभाविकरूपमा उठेको छ । यस्ता अभिव्यक्तिले तथ्यमा आधारित स्पष्टता प्रदान गर्नुको सट्टा भ्रम सिर्जना गर्ने भएकाले हामी त्यसप्रति गम्भीर खेद व्यक्त गर्दछौँ ।’
उनीहरूले प्रधानमन्त्रीले यसबारे सार्वजनिकरुपमा स्पष्टीकरण दिनुका साथै क्षमायाचनासमेत गर्नुपर्ने र संसद्को रेकर्डबाट प्रधानमन्त्रीको उक्त अभिव्यक्ति हटाउन पनि माग गरेका छन् ।
‘यसबाट आम नेपाली जनतामा उत्पन्न भएको भ्रम निवारणका लागि प्रधानमन्त्रीले सार्वजनिकरूपमा स्पष्टीकरण दिनुका साथै आफ्नो अभिव्यक्तिप्रति क्षमायाचनासमेत गर्नुपर्छ भन्ने हाम्रो धारणा छ,’ उनीहरूले थप भनेका छन्, ‘यसका अतिरिक्त, प्रधानमन्त्रीबाट प्रतिनिधि सभामा व्यक्त उक्त गलत अभिव्यक्तिलाई प्रतिनिधिसभाको अभिलेख बाट हटाउन सम्माननीय सभामुखसमक्ष आग्रह गर्दछौँ ।’
यस्तो छ : खेद वक्तव्य
मिति: २०८३ साल जेठ १७ गते
प्रधानमन्त्रीको सीमासम्बन्धी अभिव्यक्तिप्रति खेद वक्तव्य
आज प्रतिनिधि सभामा आयोजित प्रश्नोत्तर कार्यक्रममा सहभागी हुँदै सम्माननीय प्रधानमन्त्रीले “नेपालले पनि भारतको सीमा मिचेको छ” भन्ने अभिव्यक्ति दिनुभएको जानकारी प्राप्त मात्र भएन, उक्त अभिव्यक्ति प्रत्यक्ष रूपमा सुन्न र देख्नसमेत पाइयो। सीमासम्बन्धी विषयमा प्रधानमन्त्रीबाट व्यक्त यस्तो धारणाले हामीलाई आश्चर्यचकित बनाएको छ र यसले अनावश्यक भ्रमसमेत सिर्जना गरेको छ।
आजसम्म नेपालले भारतको सीमा मिचेको भन्ने कुरा कुनै आधिकारिक निकायबाट सार्वजनिक रूपमा सुनिएको थिएन। यस्तो अभिव्यक्ति पहिलो पटक देशको कार्यकारी प्रमुख प्रधानमन्त्रीबाट नै सुन्न पाइयो। प्रधानमन्त्रीले कुन आधारमा यस्तो धारणा व्यक्त गर्नुभएको हो भन्नेबारे स्पष्ट जानकारी प्राप्त गर्न हामी इच्छुक छौं।
स्मरणीय छ, नेपाल–भारत संयुक्त सीमा आयोगले आफ्नो कार्यको करिब ९८ प्रतिशत हिस्सा सम्पन्न गरिसकेको जानकारी सार्वजनिक भइसकेको छ। तथापि, उक्त आयोग वा अन्य कुनै आधिकारिक निकायबाट नेपालले भारतको सीमा अतिक्रमण गरेको भन्ने निष्कर्ष सार्वजनिक गरिएको छैन। बरु महाकाली नदीको मुहान तथा सुस्ता क्षेत्रसँग सम्बन्धित सीमाविवादका विषयहरू अझै समाधान हुन बाँकी रहेको तथ्य सार्वजनिक रूपमा स्थापित छ।
राष्ट्रको सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता तथा सीमा सम्बन्धी विषय अत्यन्त संवेदनशील र राष्ट्रिय महत्त्वका विषय हुन्। यस्ता विषयमा तथ्य र प्रमाणका आधारमा मात्र बोलिनु आवश्यक हुन्छ । ।
साथै, प्रधानमन्त्रीलाई नेपाल सरकारले आफ्नो अद्यावधिक राजनीतिक तथा प्रशासनिक नक्सासमेत जारी गरिसकेको तथ्य स्मरण गराउन चाहन्छौं।
यस परिस्थितिमा प्रधानमन्त्रीले “भारतले मात्र होइन, नेपालले पनि भारतको सीमा मिचेको छ” भन्ने अभिव्यक्ति के–कस्तो तथ्य, प्रमाणका आधारमा दिनुभएको हो भन्ने प्रश्न स्वाभाविक रूपमा उठेको छ। यस्ता अभिव्यक्तिले तथ्यमा आधारित स्पष्टता प्रदान गर्नुको सट्टा भ्रम सिर्जना गर्ने भएकाले हामी त्यसप्रति गम्भीर खेद व्यक्त गर्दछौं। साथै, यसबाट आमनेपाली जनतामा उत्पन्न भएको भ्रम निवारणका लागि प्रधानमन्त्रीले सार्वजनिक रूपमा स्पष्टीकरण दिनुका साथै आफ्नो अभिव्यक्तिप्रति क्षमायाचनासमेत गर्नुपर्छ भन्ने हाम्रो धारणा छ।
यसका अतिरिक्त, प्रधानमन्त्रीबाट प्रतिनिधिसभामा व्यक्त उक्त गलत अभिव्यक्तिलाई प्रतिनिधिसभाको अभिलेख (रेकर्ड)बाट हटाउन सम्माननीय सभामुख समक्ष आग्रह गर्दछौं।
नेपाल-भारत सीमासम्बन्धी अध्येताहरू :
१. सीमाविद् बुद्धिनारायण श्रेष्ठ
२. प्राध्यापक डा. पीताम्बर शर्मा
३. प्राध्यापक डा. नरेन्द्र खनाल
४. डा. जगत भुसाल
५. अन्तर्राष्ट्रिय सीमाविद् प्रभाकर शर्मा
६. डा. द्वारिकानाथ ढुङ्गेल
खैरहनी । खैरहनी नगरपालिका वडा नं–६, तुल्सीपुरस्थित भित्री सडक खण्डमा न २ ह १७९५ नम्बरको अटोको ठक्करबाट तीन पैदलयात्री महिला घाइते भएका छन् ।
घाइते हुनेहरुमा खैरहनी–६ बस्ने ५० वर्षीया सावित्री रिजाल, सोही ठाउँ बस्ने ६३ वर्षीया छायादेवी छत्कुली र ५४ वर्षीया राममाया तिवारी रहेका छन् ।
घाइते महिलाहरुको नयाँ मेडिकल कलेज भरतपुरमा उपचार भइरहेको र अटो र चालक खैरहनी–२ बस्ने २७ वर्षीय कुमार थापा इलाका प्रहरी कार्यालय खैरहनीको नियन्त्रणमा रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
रत्ननगर । रत्ननगर नगरपालिका वडा नं–८, चित्रसारीस्थित भित्री सडक खण्डमा स्कुटरको ठक्करबाट पैदलयात्री वृद्धा घाइते भएकी छन् ।
चित्रसारीबाट टाँडीतर्फ जाँदै गरेको ना २० प ३६९२ नम्बरको स्कुटरको ठक्करबाट पैदलयात्री रत्ननगर–८ बस्ने ७० वर्षीया उजेली अधिकारी घाइते भएकी हुन् ।
घाइते वृद्धाको पुरानो मेडिकल कलेज भरतपुरमा उपचार भइरहेको र उपचारमा निजकी बुहारी मीना अधिकारी संलग्न रहेकी छन् ।
स्कुटर प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ भने नामथर, वतन नखुलेका स्कुटर चालक फरार रहेकाले खोजतलास कार्य भइरहेको जनाएको छ ।
कालिका । कालिका नगरपालिका वडा नं–४, माछापुच्छ्रे टोलमा टिप्परले अटोलाई ठक्कर दिँदा अटोमा सवार आठ जना घाइते भएका छन् ।
दुईसय बिघाबाट भरतपुरतर्फ जाँदै गरेको बागमती प्रदेश ०६–००१ ह ०२३२ नम्बरको इलेक्ट्रिक अटोलाई ना ८ ख ३२०५ नम्बरको टिप्परले ठक्कर दिँदा आठ जना घाइते भएका हुन् ।
घाइते हुनेहरुमा अटो चालक कालिका–३ बस्ने ४२ वर्षीय लेखबहादुर थापामगर, अटोमा सवार भरतपुर–६ बस्ने २३ वर्षीया लक्ष्मी तामाङ, उनकी २ वर्षीया छोरी श्रेया महतो, कालिका–३ बस्ने २८ वर्षीय वसन्त तामाङ, धादिङको बेनिघाट रोराङ–१ बस्ने ४६ वर्षीया वसन्ती तामाङ, सोही ठाउँ बस्ने ४१ वर्षीय धनराज तामाङ, कालिका–३ बस्ने २१ वर्षीय सुनिल प्रजा र कालिका–३ बस्ने ६८ वर्षीया रमा थापामगर रहेका छन् ।
घाइतेहरुको पुरानो मेडिकल कलेज भरतपुरमा उपचार भइरहेको र टिप्पर चालक मकवानपुरको भीमफेदी गाउँपालिका वडा नं –३ बस्ने ३० वर्षीय राजेन्द्र बज्यु प्रहरी बिट पदमपुरको नियन्त्रणमा रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
भरतपुर । भरतपुर महानगरपालिका वडा नं–२९ सत्रकिलोस्थित नारायणगढ मुग्लिन सडकखण्डमा योद्धा गाडीसँग मोटरसाइकल ठोक्किँदा दुई जना घाइते भएका छन् ।
मुग्लिनबाट नारायणगढतर्फ जाँदै गरेको बागमती प्रदेश ०१–००१ य २६१२ नम्बरको योद्धा गाडीसँग ठोक्किँदा रा ७ प ६९५३ नम्बरको मोटरसाइकल चालक रोल्पाको गंगादेवी गाउँपालिका–७ बस्ने २० वर्षीय चूडामणि पुनमगर र मोटरसाइकलपछाडि सवार सोही ठाउँ बस्ने १७ वर्षीय गोपाल बस्नेत घाइते भएका हुन् ।
घाइते दुई युवकको नयाँ मेडिकल कलेज भरतपुरमा उपचार भइरहेको र उपचारमा निजहरुका साथी दाङको घोराही उपमहानगरपालिका वडा नं–५ बस्ने १९ वर्षीय घनश्याम घर्ती संलग्न रहेका छन् ।
योद्धा चालक मकवानपुरको हेटौँडा उपमहानगरपालिका वडा नं–१५ बस्ने ३४ वर्षीय केवल बम्जन प्रहरी चौकी जुगेडीको नियन्त्रणमा रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
