भरतपुर । चितवनको हुलाकी राजमार्गअन्तर्गत भरतपुर–माडी जोड्ने चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज क्षेत्रभित्रको बाटो स्तरोन्नतिका लागि वातावरणीय प्रभाव मूल्याङ्कन (इआइए)को कार्य अगाडि बढेको छ । इआइएका लागि निकुञ्जभित्र रुखको छपान तथा गणना कार्य सम्पन्न भएको छ ।
हुलाकी राजमार्ग निर्देशनालयको मातहत र निकुञ्ज कार्यालयको समन्वय तथा प्राविधिक सहयोगमा निकुञ्जभित्र काटिने रुखहरुको पहिचान र गणना गरिएको हो । बाटोको बीचबाट दायाँबायाँ १५–१५ मिटर क्षेत्रमा पर्ने रुखहरुको गणना कार्य सकिएको हो ।
सो क्षेत्रमा एक हजार ९९६ वटा रुख गणना भएको चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जका सूचना अधिकारी अविनाश थापामगरले जानकारी दिए । उनी भन्छन्, ‘अहिले नम्बरिङमात्रै गर्ने काम भएको छ । इआइए बनेर ती रुखहरु काट्नुपर्ने भएमा मन्त्रिपरिषद्को बैठकले निर्णय गर्नुपर्छ ।’
भरतपुर–माडी जोड्ने यो बाटोका कारण माडीवासीले वर्षौंदेखि सास्ती बेहोर्दै आएका छन् । बाटो स्तरोन्नतिको काम अघि बढेपछि माडीवासीमा आशाको सञ्चार भएको छ । चितवन क्षेत्र नंं ३ बाट निर्वाचित भई कानुनमन्त्री बनेपछि सोविता गौतमले भौतिक पूर्वाधारमन्त्री सुनिल लम्साल र वनमन्त्री गीताकुमारी चौधरीलाई स्थलगत अवलोकन गराएकी थिइन् । मन्त्री गौतमले बजेट र कानुनका कारण काम रोक्न नहुने धारणा व्यक्त गरेकी थिइन् भने मन्त्री लम्साल र चौधरीले पनि इआइएको काम तत्काल अगाडि बढाउन निर्देशन दिएका थिए ।
निकुञ्ज क्षेत्रभित्र केही समयअघि ध्रुवे हात्तीको आतङ्क र मानवीय क्षति भएपछि सुरक्षाका कारण करिब १५–२० दिन रुख गणनाको काम ठप्प भएको थियो । त्यसपछि असारको क्लोजिङ र वर्षायाम सुरू भएकाले काम केही समय रोकिएको थियो ।
रुख गणनाको काम सकिएसँगै परामर्शदाता कम्पनीले वातावरण व्यवस्थापन योजनासहितको मस्यौदा प्रतिवेदन तयार पार्नेछ । प्रतिवेदन अन्तिम रुपमा बुझाउनुअघि भदौको पहिलो वा दोस्रो साताभित्र निकुञ्ज प्रतिनिधि, स्थानीय तह तथा सरोकारवालाहरुको उपस्थितिमा सार्वजनिक सुनुवाइ हुनेछ ।
सार्वजनिक सुनुवाइमा आउने सुझाव र वातावरणमा पर्ने प्रभाव न्यूनीकरणका उपायहरुलाई प्रतिवेदनमा समावेश गरिने छ । आगामी दसैँअघि नै इआइए प्रतिवेदन बुझाउने लक्ष्यका साथ काम भइरहेको परामर्शदाता पक्षले जनाएको छ । वन नियमावलीअनुसार निकुञ्ज तथा वन कार्यालयबाट प्रमाणित भएर आएको रुख क्षतिको विवरणलाई नै अन्तिम इआइए प्रतिवेदनमा समावेश गरिने बताइएको छ ।
